هادى الوندى
8
سرو قامتان ، نگاهى به زندگى اجتماعى ، سياسى و علمى آيت الله العظمى شهيد سيد محمد صدر ( قده ) ( فارسى )
در هند : سيّد جمالالدين مشهور به ابىالحسن كه مرجع عام در حيدرآباد بود و در قلوب مردم هند به طرز عجيبى جاى گرفته و از مقام شامخى نزد عموم برخوردار بود تا آنجا كه مرقد ايشان زيارتگاه خاص و عام بوده و روزانه پذيراى عاشقان و محبان دلسوخته است . همچنين در تهران و يزد و باقى نقاط بلاد اسلامى نيز شاهد حضور فعّال خاندان صدر هستيم ؛ لكن در « كاظميه » حضور آل « صدر » ويژگى چشمگيرى داشت ، به گونهاى كه علمايشان از برجستهترين مراجع و علما بهشمار مىآمدند ؛ ازجمله سيّد صالح و فرزند گرامىاش سيّدمحمّد ( سيّد صدرالدين ) كه از اكابر علما و از شاگردان سيّد بحرالعلوم بودند . نقل است كه در عهد شيخ جعفر كاشفالغطاء ، اهالى بغداد از اين دو عالم بزرگوار دعوت به عمل آوردند و اكرام بسيار نمودند و از همان وقت بود كه مقام و جايگاه « آل صدر » در اين شهر بالا گرفت . اينچنين شد كه بغداد مركز فعّاليّتهاى آل صدر گرديد و بعد از آن سيّد هادى فرزند سيّدمحمّدعلى و فرزندش سيّدحسن صدر و جناب سيّديوسف شرفالدين و سيّدمحمّدمهدى صدر ( جد پدرى سيّد شهيد ) و برادرش سيّدحيدر ( پدر شهيد محمّدباقر صدر و عموى سيّد شهيد ) در آنجا سكنى گزيدند و شايد آخرين شخصيت بارز ايشان كه در بغداد مأوى گزيد ، سيّداسماعيل صدر ( برادر شهيد سيّدمحمّدباقر صدر ) باشد . در اوايل قرن چهاردهم هجرى قمرى بود كه آيتالله محمّدصادق صدر پدر سيّد شهيد ، ترك بغداد گفته و در نجف اشرف رحل اقامت گُزيد . لازم به يادآورى است كه آيتالله محمّدصادق صدر فرزند